Oude boerenerven
Oude boerenerven. Ik hou ervan. Nagenoeg alles wat daar stond was functioneel. Knot- en leilindes behoren tot mijn favorieten. In de zomer geven ze schaduw op de gevel en verkoeling in huis, in de winter kan de zon juist vrij naar binnen schijnen. Daarnaast leverde een knotlinde loof voor het vee en geriefhout voor de boer zelf. Hoge gebruikswaarde, lage kosten en goed voor het milieu. Kom daar tegenwoordig nog maar eens om.
Knotlindes in Drenthe en Groningen
In Drenthe en Groningen staan nog behoorlijk wat oude knotlindes, vaak meer dan 100 jaar oud. Zoals bij ons in de straat in het mooie Gasteren. Volgens de site van de Bomenstichting is deze linde zelfs ruim 200 jaar oud. En hij doet nog steeds wat hij altijd al deed: schaduw geven. Met de jaren zijn de functies alleen maar toegenomen. De holle linde biedt een schuilplaats voor insecten, vleermuizen en andere kleine zoogdieren. Daarnaast heeft hij een landschappelijke waarde. De boerderij is al jaren geleden gesloopt, maar de linde staat er nog als levende herinnering
Leilindes: vrije vorm versus modegril
Op oude boerenerven stonden leilindes in een vrije vorm. De takken groeiden zoals de boom dat toeliet en werden in een min of meer plat vlak langs de gevel gesnoeid. Leilindes met strak symmetrische horizontale leggers, zoals die de afgelopen decennia vaak zijn aangeplant, passen historisch gezien niet bij een oud erf. Deze strakke vorm is eigenlijk een modegril van eind vorige eeuw. Leuk en praktisch voor in een nieuwbouwwijk!
Leilindes werden vrijwel altijd aan de zuid- of zuidwestkant van de boerderij geplant, om een scherm tegen de zon te vormen. Wie vandaag een erf wil inrichten met oog voor historie, plant dus geen leilindes aan de noord- of oostzijde.
Onderhoud van knot- en leilindes
De beste periode om lindes opnieuw te knotten is in de winter. Bij oudere exemplaren knotten we vaak om het jaar of eens in de drie jaar. Zo voorkom je dat de boom wordt uitgeput, maar ook dat hij bezwijkt onder zijn eigen gewicht. Goed onderhoud verlengt de levensduur van de boom en zorgt ervoor dat hij ook de komende jaren zijn functie op het erf kan blijven vervullen.
Advies voor erfbeplanting
Heb je knot- of leilindes op je erf en wil je ze goed laten onderhouden? Of wil je jouw erf historisch verantwoord inrichten? Bij Salix Boomzorg in Gasteren, Drenthe, denken we graag mee!
